نحوه تغذیه کودکان تا یک سالگی

دکتر اکبر کوشانفر، استاد دانشگاه شهید بهشتی، متخصص کودکان

شیرمادر در ۶ ماه اول زندگی برای رشد روحی و جسمی شیرخواران اهمیت خاصي دارد. ترکیب شیرمادر تامین کننده نیاز شیرخوار از نظر پروتئین، قند، کالری، ویتامین ها، املاح و مواد معدني بوده و از نظر عاطفی بهترین روابط را بین شیرخوار و مادر برقرار می کند. در ضمن ترکیبات شیر مادر، شیر خوار را در مقابل بیماری های عفونی، ویروسی، عفونت های دستگاه تنفسی و دستگاه گوارش مصون می دارد. شیرخوار طی مدت تغذیه با شیرمادر نیاز به ماده غذایی دیگری ندارد و تنها تجویز قطره ویتامین A+D از بدو تولد نیاز جسمی او را برطرف می کند. از ۶ ماهگی به بعد شیرخوار علاوه بر شیرمادر برای رشد جسمی به مقدار بیشتری مواد پروتئینی، کالری، املاح و ریزمغذی ها احتیاج دارد که به صورت غذای سالم پرانرژی و کم حجم به تدریج برای شیرخوار در نظر گرفته می شود و همزمان با تکامل مهارت های تغذیه اي شیرخوار، به مقدار آن افزوده تا شیرخوار در عین حال که با مزه های مختلف آشنا می شود به جویدن نیز عادت کند. شروع به موقع تغذیه تکمیلی از نظر رشد جسمی مرحله مهمی در زندگی شیرخوار خواهد بود. تغذیه تکمیلی شیرخواران از پایان ۶ ماهگی شروع می شود زیرا شیرخواران علاوه بر شیرمادر به مواد پروتئینی، کالری و ریزمغذی ها مانند آهن، روی و سلنیوم نیاز دارند. شیرخواران در 6 تا 8 ماهگی ۷۰ درصد و تا ۱۲ ماهگی ۵۰ درصد و يك تا 2 سالگی ۴۰ درصد کالری مورد نیاز را از شیرمادر دریافت می کنند و بقیه انرژی مورد نیاز از غذای تکمیلی دریافت می شود.

*شروع غذای تکمیلی

غذای کمکی از اولین روزهای ۷ ماهگی با توجه به استقبال شیرخوار از يك تا 2 قاشق مرباخوری فرنی آردبرنج که از شیرمادر، آرد برنج و كمي شکر تهیه شده، شروع می شود. برای تهیه فرنی باید ابتدا شیر را جوشانده بعد از سردشدن آرد برنج و شکر و در کودکان کم وزن كمي کره اضافه کرد و معمولا صبح و بلافاصله بعد از شیرمادر به شیر خوار داد. حریره بادام شیرین نیز غذای مناسبی است. ۵ عدد بادام را به مدت ۵ ساعت خیس کرده، پوست آن را گرفته و کوبید تا نرم شود. بعد با فرنی آن را مخلوط و به شیرخوار داد. تعداد قاشق های فرنی را باید به تدریج اضافه کرد و تا 5 تا 8 قاشق مرباخوری ادامه داد. چنانچه شیرخوار در روزهای اول غذا را از دهانش بیرون بریزد طبیعی است. اگر کودک مزه فرنی یا حریره بادام را دوست نداشت می توان روزهای بعد برای طعم بهتر یک حلقه موز یا سیب نرم به آن اضافه کرد. طی ماه هفتم غذای تکمیلی را به ۳ بار در روز افزایش داده تا شیرخوار مهارت بیشتری در غذاخوردن پیدا کند و از مزه های مختلف لذت ببرد. با در نظر گرفتن پایش رشد و وزن کودک، چنانچه رشد وزنی مناسب و در حد طبیعی بود به طور متوسط در هر وعده 4 تا 6 قاشق مرباخوری غذا کافی است ولی اگر وزن شیرخوار کمتر از حد طبیعی باشد تا ۸ قاشق مرباخوری بیشتر می توان غذا داد. باید توجه داشت همان قدر که وزن کم باعث نگرانی است چاقی کودک نیز مشکل آفرین است. در صورت چاقی شیرخوار باید برای کودک رژیم غذایی خاص در نظر گرفت و کالری غذا ها را کم کرد. غذای کمکی تهیه شده برای شیرخوار باید در هر گرم حدود یک کیلوکالری انرژی داشته باشد. از هفته دوم ماه هفتم می توان سوپ گوشت برای شیرخوار در نظر گرفت. ابتدا سوپ سبزیجات (برنج، هویج فرنگی، گشنیز و جعفری) و دو روز بعد ماهیچه اضافه کرد و به مدت دو هفته غذا را صاف کرده و بعد مخلوط یا نرم کرده با قوام فرنی به او داد. برای تنوع سوپ می توان هر بار یکی از انواع سبزی ها، سیب زمینی، کدوحلوایی، کرفس، لوبیاسبز و نخودفرنگی را به غذای کودک اضافه کرد. البته بهتر است سبزی ها را در اواخر طبخ اضافه کنیم تا عطر و ویتامین آن ها درغذا باقی بماند. در اواخر ۷ ماهگی می توان از گوشت مرغ نیز هفته ای دوبار استفاده کرد. بهتر است بدانيد ران مرغ بیشتر از سینه مرغ آهن دارد. مي توان به سوپ کره یا روغن زیتون نیز اضافه کرد. از هفته سوم این ماه می توان بعد از دادن سوپ 2 تا 3 قاشق مرباخوری ماست شیرین به کودک خوراند. در این هفته علاوه بر سوپ، باید پوره سیب زمینی و هویج و کدو با كمي آب مرغ یا کره یا روغن زیتون به رژیم غذایی اضافه کرد. پوره می تواند جایگزین فرنی باشد. باید توجه داشت که به غذای کودک به هیچ عنوان نمک و شکر اضافه نشود. برای مزه دار کردن، در صورت تمایل کودک می توان چند قطره آب لیموترش که محتوی ویتامین Cاست، استفاده کرد.

ماه هشتم: در این ماه می توان سوپ گوشت غلیظ تر مانند هلیم با انواع سبزی ها، سیب زمینی و کدو تهیه کرد و به عنوان دسر چند قاشق ماست به کودک داد. چنانچه کودک سوپ را دوست داشت خوراندن آن تا دو برابر نیز مجاز است. زرده تخم مرغ پخته و سفت شده را نیز می توان ابتدا به اندازه یک نخود با شیرمادر نرم کرد و به شیرخوار داد و روزانه به مقدار آن افزود و ظرف ۱۰ روز یک زرده تخم مرغ یک روز در میان یا يك دوم زرده تخم مرغ روزانه با حریره بادام به شیرخوار داد. چنانچه کودک از خوردن زرده تخم مرغ امتناع کند می توان آن را در سوپ رنده کرد. خوراندن تخم مرغ به صورت عسلی یا نیم رو توصیه نمی شود. در صورت یبوست کودک می توان از سوپ جو، بلغور، رشته فرنگی و روغن زیتون استفاده کرد. توام با قطره مولتی ویتامین و آهن می توان روزانه پوره میوه هايي مانند سیب، موز، انبه، زردآلو و در صورت یبوست کودکان پوره هلو، گلابی، آلو و طالبی به كودك داد.

ماه نهم: در این ماه می توان آش های خوشمزه تهیه کرد و حبوبات به سوپ کودک اضافه کرد ابتدا عدس و ماش و نخودفرنگی که هضم آسان تری دارد و در هر وعده یکی از آن ها را اضافه می کنیم بعد انواع لوبیا ها مانند لوبیای قرمز یا سفید به سوپ اضافه می کنیم.

ماه های دهم تا دوازدهم: به تدریج دندان های کودک رویش پیدا می کند و در ماه دوازدهم تقریبا شیر خوار شش دندان دارد. کودک در این سن می تواند تکه هایی از غذا را بکند و به عقب دهان ببرد. از ماه دهم باید دفعات غذا به 4 تا 5 بار افزایش پیدا کرده و انواع مخلوط با گوشت چرخ کرده عدس یا هویج یا کره و به عنوان دسر ماست برای کودک در نظر گرفت. در یک سالگی می توان شیر پاستوریزه را ابتدا جوشاند و در رژیم غذایی کودک در وعده صبحانه و عصر با کیک به عنوان عصرانه در نظر گرفت. خوراندن شیر باید از مقدار کم شروع شود و بهتر است با لیوان به کودک داد. چنانچه کودک از مزه شیر استقبال نکرد می توان شیر را با موز، هویج یا عسل مخلوط و به شیرخوار داد. شیر کاکائو به صورت عادت به علت تغییر رنگ دندان ها توصیه نمی شود. عسل نیز ارزش غذایی خوبي دارد و می توان با شیر مخلوط و از یک سالگی به بعد به کودک داد. سفیده تخم مرغ را نیز می توان طبق تمایل کودک به غذا افزود. تکه های نرم هویج و سیب زمینی به صورت پوره نرم با کره به عنوان عصرانه و ماکارونی با گوشت چرخ کرده و انواع میوه های نرم گلابی، هلو، سیب، طلابی، موز در دفعات مختلف برای کودک مي توان در نظر گرفت.

از ۱۱ ماهگی به بعد می توان غذای خانواده را به شرط آن كه حاوی پروتئین، کالری و ویتامین های کافی بدون ادویه جات و نمک باشد، با پشت قاشق نرم و به کودک داد. اضافه کردن نمک یا چربی های اشباع شده توصیه نمی شود. می توان در غذای کودک از روغن زیتون حاوی امگا ۳ استفاده کرد. گوشت مرغ و ماهی نیز باید در رژیم غذایی کودکان یک سال به بالا در نظر گرفته شود .به خصوص ماهی به علت وجود چربی های غیراشباع امگا ۳ هفته ای ۲ بار توصیه می شود. بهتر است به ندرت چاشنی به غذای کودک اضافه کرد. کافی است با افزودن نعنا، جعفری، گشنیز، کرفس، کلم بروکلی، آب لیموترش و آب نارنج هنگام پخت، غذای کودک را خوشمزه کنید.

گردآوری: مجله اینترنتی پارسی وان

منبع: مجله شهرزاد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جدیدترین مطالب
پربیننده هفته
پربیننده ماه
خرید رپورتاژ خرید بک لینک شرکت نرم افزاری نرم افزار مطب نرم افزار مطب نرم افزار رستوران نرم افزار انبارداری تولید کننده روغن زیتون ماشین آلات صنایع غذایی