http://www.perspolisitarin.loxblog.com http://www.tanaffor2.loxblog.com http://www.gazorkhan.loxblog.com http://www.loveff.loxblog.com http://www.campaignzohor.loxblog.com http://www.paragalaydar.loxblog.com http://www.zakharbazi.loxblog.com http://www.vjir.loxblog.com http://www.khande20.loxblog.com http://www.moaraghl.loxblog.com http://www.hosseinabad.loxblog.com http://www.silentboy.loxblog.com http://www.kamyaran.loxblog.com http://www.fotonini.loxblog.com http://www.argpishgaman.loxblog.com http://www.shabahang20.loxblog.com http://www.love56.loxblog.com http://www.profilenice.loxblog.com http://www.hamechidaram.loxblog.com http://www.love56.loxblog.com http://www.tabadolha.rozblog.com http://www.bestweblogs.rozblog.com http://www.tabadoliha.rozblog.com http://www.weblognevisaan.rozblog.com http://www.mamlekate.ir http://www.welink.rozblog.com http://www.cze.ir http://www.link4up.rozblog.com http://www.cafelink.rozblog.com http://www.linksee.rozblog.com http://www.youtube23.rozblog.com http://www.guitareman.rozblog.com http://www.zhee.ir http://www.irsaba.ir http://www.add-links.ir http://www.5link.ir http://www.itismsrt.ir http://www.rozesefidam.rozblog.com http://www.etstur.ir http://www.gemlink.rozblog.com http://perspolisitarin.loxblog.com http://tanaffor2.loxblog.com http://gazorkhan.loxblog.com http://loveff.loxblog.com http://campaignzohor.loxblog.com http://paragalaydar.loxblog.com http://zakharbazi.loxblog.com http://vjir.loxblog.com http://khande20.loxblog.com http://moaraghl.loxblog.com http://hosseinabad.loxblog.com http://silentboy.loxblog.com http://kamyaran.loxblog.com http://fotonini.loxblog.com http://argpishgaman.loxblog.com http://shabahang20.loxblog.com http://love56.loxblog.com http://profilenice.loxblog.com http://hamechidaram.loxblog.com http://love56.loxblog.com http://tabadolha.rozblog.com http://bestweblogs.rozblog.com http://tabadoliha.rozblog.com http://weblognevisaan.rozblog.com http://mamlekate.ir http://welink.rozblog.com http://cze.ir http://link4up.rozblog.com http://cafelink.rozblog.com http://linksee.rozblog.com http://youtube23.rozblog.com http://guitareman.rozblog.com http://zhee.ir http://irsaba.ir http://add-links.ir http://5link.ir http://itismsrt.ir http://rozesefidam.rozblog.com http://etstur.ir http://gemlink.rozblog.com http://linux-web.ir http://carzor.lineblog.ir http://linux-web.ir http://monopod.shikweb.ir https://isheidayi.com/ http://welink.rozblog.com/ http://omdebazaar.ir http://link4up.rozblog.com http://cafelink.rozblog.com http://www.backlinka.ir http://www.tablloravan.ir http://www.zhee.ir http://www.darvishmusic.com/ http://add-links.ir http://www.popup.5link.ir http://www.backlinka.ir http://backlinka.ir http://www.backlinka.ir
تبلیغات بنری
درج تبلیغات بنری
.
شرکت نرم افزار عارف رایانه ویکیوز

مطالب مرتبط با سبک زندگی و خانه داری

نرم افزار مطب

نوشته تصادفي

تبلیغات متنی

برچسب های پرکاربرد

آرایش زیبا آرایش صورت آرایش چشم آموزش آرایش صورت آموزش آرایش چشم اس ام اس جوک جدید اس ام اس خنده دار اس ام اس سرکاری اس ام اس سرکاری باحال اس ام اس سرکاری جدید اس ام اس طنز باحال اس ام اس طنز جدید اس ام اس های جدید جوک جدید جوک خنده دار زیبایی صورت زیبایی پوست عکس آرایش چشم عکس جدید ناخن عکس مدل موی ساده عکس ناخن جدید عکسهای ناخن جدید متن طنز خنده دار مدل آرایش چشم مدل جدید ناخن مدل رنگ مو مدل موی جدید مدل ناخن جدید مراقبت از پوست پوست زیبا

طولانی ترین شب سال چگونه سحر می شود؟

خانه » سبک زندگی و خانه داری » طولانی ترین شب سال چگونه سحر می شود؟

شب یلدا یا شب چلّه بلندترین شب سال در نیم کره شمالی زمین است. این شب به زمان بین غروب آفتاب از ۳۰ آذر (آخرین روز پاییز) تا طلوع آفتاب در اول ماه دی (نخستین روز زمستان) اطلاق می شود.

مجله اینترنتی پارسی وان:  شب یلدا یا شب چلّه بلندترین شب سال در نیم کره شمالی زمین است. این شب به زمان بین غروب آفتاب از ۳۰ آذر (آخرین روز پاییز) تا طلوع آفتاب در اول ماه دی (نخستین روز زمستان) اطلاق می شود.

ایرانیان و بسیاری از دیگر اقوام شب یلدا را جشن می گیرند. این شب در نیم کره شمالی با انقلاب زمستانی مصادف است و به همین دلیل از آن زمان به بعد طول روز بیش تر و طول شب کوتاه تر می شود. مراسم شب یلدا (شب چله) از طریق ایران به قلمرو رومیان راه یافت و جشن «ساتورن» خوانده می شد.

واژه «یلدا» به معنای «زایش زادروز» و تولد است. ایرانیان باستان با این باور که فردای شب یلدا با دمیدن خورشید، روزها بلندتر می شوند و تابش نور ایزدی افزونی می یابد، آخر پاییز و اول زمستان را شب زایش مهر یا زایش خورشید می خواندند و برای آن جشن بزرگی برپا می کردند و از این رو به دهمین ماه سال دی (دی در دین زرتشتی به معنی دادار و آفریننده) می گفتند که ماه تولد خورشید بود.

آشنایی با تاریخچه شب یلدا

یلدا و جشن هایی که در این شب برگزار می شود، یک سنت باستانی است. مردم روزگاران دور و گذشته، که کشاورزی، بنیان زندگی آنان را تشکیل می داد و در طول سال با سپری شدن فصل ها و تضادهای طبیعی خوی داشتند، بر اثر تجربه و گذشت زمان توانستند کارها و فعالیت های خود را با گردش خورشید و تغییر فصول و بلندی و کوتاهی روز و شب و جهت و حرکت و قرار ستارگان تنظیم کنند.

آنان ملاحظه می کردند که در بعضی ایام و فصول روزها بسیار بلند می شود و در نتیجه در آن روزها، از روشنی و نور خورشید بیشتر می توانستند استفاده کنند. این اعتقاد پدید آمد که نور و روشنایی و تابش خورشید نماد نیک و موافق بوده و با تاریکی و ظلمت شب در نبرد و کشمکش اند.

مردم دوران باستان و از جمله اقوام آریایی، از هند و ایرانی – هند و اروپایی، دریافتند که کوتاه ترین روزها، آخرین روز پاییز و شب اول زمستان است و بلافاصله پس از آن روزها به تدریج بلندتر و شب ها کوتاهتر می شوند، از همین رو آنرا شب زایش خورشید نامیده و آنرا آغاز سال قرار دادند.

بدین سان در دوران کهن فرهنگ اوستایی، سال با فصل سرد شروع می شد و در اوستا، واژه Sareda, Saredha «سَرِدَ» یا «سَرِذَ» که مفهوم «سال» را افاده می کند، خود به معنای «سرد» است و این به معنی بشارت پیروزی اورمزد بر اهریمن و روشنی بر تاریکی است.

در آثارالباقیه ابوریحان بیرونی، ص ۲۵۵، از روز اول دی ماه، با عنوان «خور» نیز یاد شده است و در قانون مسعودی نسخه موزه بریتانیا در لندن، «خُره روز» ثبت شده، اگرچه در برخی منابع دیگر «خرم روز» نامیده شده  است. در برهان قاطع ذیل واژه «یلدا» چنین آمده  است:

 «یلدا شب اول زمستان و شب آخر پاییز است که اول جَدی و آخر قوس باشد و آن درازترین شب هاست در تمام سال و در آن شب و یا نزدیک به آن شب، آفتاب به برج جدی تحویل می کند و گویند آن شب به غایت شوم و نامبارک می باشد و بعضی گفته اند شب یلدا یازدهم جدی است».

سفره شب یلدا، «میَزد» Myazd نام داشت و شامل میوه های تر و خشک، نیز آجیل یا به اصطلاح زرتشتیان، «لُرک» Lork که از لوازم این جشن و ولیمه بود، به افتخار و ویژگی «اورمزد» و «مهر» یا خورشید برگزار می شد.

روز پس از شب یلدا (یکم دی ماه) را خورروز (روز خورشید) و دی گان؛ می خواندند و به استراحت می پرداختند و تعطیل عمومی بود.

فردوسی به استناد منابع خود، یلدا و خور روز، را به هوشنگ از شاهان پیشدادی ایران (کیانیان که از سیستان پارس برخاسته بودند) نسبت داده و در این زمینه از جمله گفته است:

که ما را ز دین بهی ننگ نیست      به گیتی، به از دین هوشنگ نیست

همه راه داد است و آیین مهر         نظر کردن اندر شمار سپهر

شب چله:

چهل روز از زمستان که آغاز آن برابر است با اول جَدی و هفتم دی ماه جلالی و بیست و دوم دسامبر فرنگی، و پایانش برابر است با شانزدهم بهمن ماه جلالی و سی ام ژانویه فرنگی که به آن چله بزرگ زمستان گویند.

در ایران مرکزی چله بزرگ زمستان از آغاز زمستان که برابر است با آغاز دی ماه شروع می شود و مدت آن چهل روز است. و چله کوچک زمستان از شب دهم بهمن ماه تا پایان بهمن ماه که مدت آن بیست روز است.

چله بزرگ:

چهل روز از موسم زمستان که آغاز آن مطابق اول جَدی و هفتم دی ماه جلالی و بیست و دوم دسامبر فرانسوی و پایانش شانزدهم بهمن ماه جلالی و سی ام ژانویه فرانسوی است.

چله کوچک:

بیست روز از فصل زمستان که آغاز آن از هفدهم بهمن ماه جلالی شروع می شود و در پنجم اسفند ماه پایان می یابد. چله زمستان همان چله بزرگ است و گاه در تداول عامه کنایه از سرمای سخت باشد: چله زمستون.


رسم و رسوم شب یلدا در نقاط مختلف ایران

ایران کشورى با فرهنگى غنى است که مردمانش بنا به ذوق و سلیقه و طبیعت منطقه اى که در آن زیست مى کنند هر یک براى برگزارى سنت هاى کهن آداب خاص خود را دارند. در ادامه، نگاهی کرده ایم به برخی آداب و رسوم شهر های چهارگوشه ایران در رابطه با شب یلدا:

خوی – آذربایجان غربی:

در شهر خوى هدیه دادن شیرینى پشمک رواج دارد و این کار گویا به مناسبت شباهت پشمک با برف است. در روستاهاى خراسان و آذربایجان در این شب خانواده پسرى که با دخترى نامزد شده طى مراسمى شاد با ساز و دف هدایایى براى دختر مى فرستند.

انزهای فیروزکوه:

در انزهاى ـ Anzeha فیروزکوه ـ به شب یلدا شال هشو مى گویند. در این شب مردم محل به خانهٔ همدیگر مى روند. صاحبخانه براى مهمان هاى خود از همه رقم میوه به خصوص قیسی؛ برگه؛ هستهٔ شیرین بوداده؛ گردو و انگور مى آورد.

انزها؛ یکى از نقاط خوش آب و هواى فیروزکوه است با زمستان های طولانى و پر برف. جوانان محل در این شب رسمى دارند به نام “شال انداختن” و به این ترتیب که یک دستمال نسبتاً بزرگ را چهار گره مى کنند و به سر طنابى گره مى زنند و بر بالاى بام خانه ها مى روند.

دستمال چهار گره را از بالاى بام به صحن خانه یا اطاق آویزان مى کنند و چند لگد به بام خانه مى زنند. صاحبخانه مقدارى آجیل، شیرینى در دستمال مى گذارد و دستمال را تکان مى دهد.

صاحب دستمال مى فهمد که توى دستمال چیزى ریخته اند. آن را بالا مى کشد و چیزهائى که در آن ریخته شده است در کیسه اى که همراه دارد مى ریزد و بعد مى رود بالاى بام خانهٔ دیگرى و به این ترتیب به همهٔ خانه هاى آبادى سر مى زند و شال مى اندازد.

این کار تا نیمه هاى شب ادامه دارد. این رسم را دلدادگان و نامزدداران خیلى دوست دارند زیرا که فرصتى است تا پنهان از همگان عهدایائى بدهند و بگیرند.

مردم این نقطه شب هاى زمستان به خانه هاى همدیگر مى روند و تا پاسى از شب مى نشینند و قصه ها و سرگذشت هائى براى یکدیگر تعریف مى کنند و در اواسط شب نشینى شبچره مى آورند.

شبچره عبارت است از مرکبات از قبیل پرتقال، سیب، انار و گلابى و از خشکبار مانند برگه، گردو و فندق که صاحبخانه در بشقاب ها مى ریزد و در سینى بزرگى مى گذارد و براى مهمان ها مى آورد و همگى در حالى که زیر کرسى داغ براى یکدیگر صحبت مى کنند و با سرگذشت ها و افسانه هاى قدیمى مانند جنگ رستم با دیو سفید یا امیر ارسلان نامدار خودشان را مشغول مى کنند.

البته شب نشینى این دسته جنبهٔ تفریح دارد و به غیر از خندیدن و قصه گفتن کار دیگرى نمى کنند و میزبان وظیفه دارد بعد از چند شب به خانهٔ هر یک از آنها که به منزل او آمده اند برود تا آنها بار دیگر بیایند را پس نداد معلوم مى شود مایل به آمد و رفت با طرف نیست.

قزوین و رسم و رسوم یلدایی:

در شهرستان قزوین در شب اول چند فقیر و غنى هندوانه مى خورند و اعتقاد دارند مایهٔ تندرستى و سلامت تابستان است.

شب نشینى و فرستادن چشم روشنى براى داماد تازه و عروس آینده نیز مرسوم است. شام را هم که پاچهٔ گوسفند مى خورند و عقیده دارند خاصیت فراوان دارد.

نودهٔ رودبار الموت:

در نودهٔ رودبار الموت معروف ترین و بهترین خوراکى شب چلهٔ مردم ماهى پلو است که آن را به عوض هندوانه یا خربزه اى که در جاهاى دیگر مرسوم است مى خورند.

براى تهیه و پختن ماهى پلو، هر کس چند روز قبل از شب چله حتماً باید یک ماهى بخرد و بعد یک شب مانده به شب چله این ماهى را درسته در ظرفى مى پزد و در جاى خنگ نگهدارى مى کنند.

شب چله که شد با مقدارى سبزى خشک و روغن و برنج و مخلفات دیگر سبزى پلو مى پزند بعد ماهى را مى آورند و به تعداد افراد خانواده تکه تکه مى کنند و لاى سبزى پلو مى گذارند و سر سفره مى آورند هر نفر باید سهمیهٔ ماهى خودش را بخورد و ظرف غذاى هرکس هم جدا باشد.

رسم است که باید در شب چله هرکسى در خانهٔ خودش باشد و عقیده دارند چنانچه ماهى را قسمت نکنند و ظرف هر کسى هم جدا نباشد در زمستان آن سال به افراد آن خانواده خیلى سخت مى گذرد و برعکس اگر ظرف هر نفر جدا باشد زمستان خوبى در پیش خواهند داشت و رزق و روزى سال آینده  آنها فراوان خواهد بود. بعد از اینکه شام خورده شد.

مقدارى از پولک یا فلس هاى ماهى را که قبل از پختن ماهى از آن تراشیده اند در یک سینى مى ریزند و خوب مى شویند و تمیز مى کنند و به سر سفره مى آورند. سپس سفره را جمع مى کنند و این سینى را جاى سفره قرار مى دهند.

آن وقت پدر یا مادر یا بزرگ تر خانواده به یکى از بچه ها که از همه کوچک تر باشد اشاره مى کند تا مقدارى از پولک ها را بردارد. بعد مقدارى پولکى را که در دست بچه است مى شمارند اگر جفت درآمد خوب است و زمستان بارندگى فراوان خواهد شد.

به همین علت اگر به طور اتفاق براى یک نفر پیش آمد بدى رخ بدهد دیگران به او مى گویند: “فلانی! مگر خداى نکرده شب چله طاق آوردی؟.” اگر طرف بگوید: “بله طاق آوردم” مى گویند: “خدا بزرگ است برو شکر کن” اما اگر بگوید: “نه، جفت آوردم.” مى گویند: “انشاءالله که در همه سال جفت بیاری.”

کرمانی ها و شب چله:

در کرمان، در شب یلدا گاهى مردم تا صبح بیدار مى مانند و مى پندارند که در این شب قارون به شکل هیزم شکنى که پشته اى هیزم بر پشت دارد به خانه نیکوکاران مستمند مى رود و به آنها هیزم مى دهد و این هیزم ها تبدیل به شمش هاى طلا مى شوند.

در ایام قدیم برخى از مردم به چله مى نشستند و چهل روز مراسم چله نشینى انجام مى دادند به امید این که قارون به خانه آنها وارد شود و به آنها شمش زر بدهد. این رسم یادآور بابانوئل در مراسم کریسمس است و چنین مى نماید که یلداى ایرانى و کریسمس از یک مایه سرچشمه گرفته اند. از این گونه آئین هاى خاص در برگزارى یلدا فراوان مى توان شمرد…

مازندرانی ها و مقدمات شب یلدا:

دو روز مانده به شب چله، در نقاط مختلف مازندران مردم به تهیه  مقدمات این شب می پردازند و بعد از غروب آفتاب، آن شب را جمع شده و دور کرسی می نشینند و سالمندان حاضر در مجلس به تعریف از سردی زمستان و دوره های یخبندان گذشته، داستان ها و افسانه های می پردازند.

آنها بعد از صرف شام و چای، روی کرسی، سفره ای پهن می کنند که در آن سفره، خوراکی هایی از قبیل: پرتقال، نخود برشته، کشمش، بادام شیرین، نارنگی، سیب، لیموترش، خربزه و هندوانه که شاه میوه این مجلس است، به اضافه انواع تنقلات و شیرینی های محلی وجود دارد.

افراد خانواده ها به شوخی، بذله گویی و گفت و شنود و تفال به دیوان حافظ می پردازند. در پایان جشن، هر نفر با چشم های بسته تعدادی گردو برداشته و هنگام خواب زیر تشک خود گذاشته و صبح گردوها را می شکند اگر مغز آن سفید و خوب بود، نیت اش برآورده می شود.

همچنین در این شب برای دخترانی که نامزد دارند، از طرف داماد « خرجی » می فرستند. داماد در این خوانچه، تمام چیزهایی که برای شب چله لازم است به اضافه ی ماهی و مرغ قرار می دهد و بعد از غروب آفتاب به خانه ی همسر آینده خود می فرستد.

مردم مازندران معتقدند که اگر در این شب ننه سرما گریه کند، هوا بارانی و اگر پنبه های توی لحاف را بریزد بیرون برف و اگر گردنبند خود را پاره کند تگرگ می بارد.

شهرها و روستاهای گیلان:

در گیلان و شهرها و روستاهای آن، شب چله را جشن می گیرند، و هرکس بنا به توانایی مالی خود میوه و آجیل تهیه می کند. میوه ها شامل: انار، لیمو، پرتقال و هندوانه است.

گیلانی ها، خوردن هندوانه را واجب و مفید می دانند. آنها هندوانه هایی که محصول بوستان خودشان بوده را برای شب چله در ساقه های برنج بافته شده نگه می دارند. افراد خانواده با چند خانواده که خویش و قوم هستند، در یک جا برگرد سفره ای جمع می شوند وبه گفتگو و ترانه خوانی و بزن و بکوب می پردازند.

کسانی که نامزد دارند برای همسر آینده ی خود «شب چله گر» می فرستند که اگر این کار را نکنند به علت ترک رسم، مورد سرزنش خانواده ی عروس قرار می گیرند.

شب چله و لرستانی ها:

مردم لرستان در شب چله، با گوسفند یا بوقلمونی که برای شب چله، پروار و چاق کرده اند غذا تهیه می کنند. افراد خانواده ها به همراه بزرگان خانواده ها دور هم جمع می شوند، به گرفتن فال و تعریف داستان و خاطره می پردازند.

آنها برای این شب مانند دیگر شهرهای ایران انواع تنقلات و میوه ها، خربزه و هندوانه تهیه می کنند.

در شب چله نیز نوجوانان و جوانان محله های مختلف در لرستان، به گروه های دو یا چهار نفری تقسیم شده و به پشت بام خانه ها می روند و از مسیر دودکش بخاری های خاموش خانه های قدیمی یا جلو پنجره ها، شال می فرستند و با خواندن ترانه های مخصوص این شب تقاضای آجیل و تنقلات می کنند و صاحب خانه نیز مقداری از مواد خوراکی آن شب را به پرشال می بندد و با تکان دادن شال اشاره می کند که بالا بکشند.

شیراز:

سفرهٔ مردم شیراز مثل سفرهٔ نوروز رنگین است. مرکبات و هندوانه برای سرد مزاج ها و خرما و رنگینک برای گرم مزاج ها موجود است.

حافظ خوانی جزو جدانشدنی مراسم این شب برای شیرازی هاست. البته خواندن حافظ در این شب نه تنها در شیراز مرسوم است، بلکه رسم کلی چله نشینان شده است.

همدان:

همدانی ها فالی می گیرند با نام فال سوزن. همه دور تا دور اتاق می نشینند و پیرزنی به طور پیاپی شعر می خواند.

دختر بچه ای پس از اتمام هر شعر بر یک پارچه نبریده و آب ندیده سوزن می زند و مهمان ها بنا به ترتیبی که نشسته اند شعرهای پیرزن را فال خود می دانند.

همچنین در مناطق دیگر همدان تنقلاتی که مناسب با آب و هوای آن منطقه است در این شب خورده می شود. در تویسرکان و ملایر، گردو و کشمش و مِیز نیز خورده می شود که از معمولترین خوراکی های موجود در ابن استان هاست.

خراسان:

در شهرهای خراسان خواندن شاهنامهٔ فردوسی در این شب مرسوم است.

اردبیل:

در اردبیل رسم است که مردم، چله بزرگ را قسم می دهند که زیاد سخت نگیرد و معمولاً گندم برشته (قورقا) و هندوانه و سبزه و مغز گردو و نخودچی و کشمش می خورند.

کردستان:

در کردستان نیز خانواده هایی که عروس به خانه بخت فرستاده اند خوانچه هایی حاوی هندوانه و آجیل و همچنین هدیه را به خانه نو عروس و داماد می فرستند.

گلستان:

در استان گلستان، شب چله از بهترین شب های سال است و برای برگزاری آن از آغاز تابستان زمینه سازی می کنند و سرگرمی هیا شب چله را فراهم می سازند و برای شب چله به گونه خاصی هندوانه نگه می دارند زیرا خوردن هندوانه در شب چله واجب است.

مردم استان گلستان در شب چله، پس از خوردن شام به خانه یکدیگر می روند، پیرمردان و پیرزنان از گذشته ها تعریف می کنند، میزبان هم با چای و قلیان و تخمه هندوانه و کدو و… پذیرایی می کند. چندی بعد هندوانه ها را به میان می آورند و می خوردند.

رودبار الموت:

در رودبار الموت، شب چله گرامی داشته می شود. مردم این روستاها رسم دارند که شب چله ماهی پلو بخورند، ماهی را به شمار افراد خانواده بخش می کنند تا هر فردی سهم خودش را بخورد.

رسم این است که در شب چله باید هر کس در خانه خودش باشد. عقیده دارند اگر ماهی را پخش نکنند و ظرف هر نفر جدا نباشد، در زمستان آن سال به افراد آن خانواده خیلی سخت خواهد گذشت.

ولی اگر سهم و ظرف هر فردی از افراد خانواده جدا باشد، زمستان خوبی در پیش خواهد داشت و رزق و روزی سال آینده شان فراوان خواهد بود.

دماوند:

مردم دماوند شب چله را بس گرامی دارند، در شب چله به خانه خویشان و بستگان روند و روز پیش از رفتن خبر می دهند که شب چله خواهند آمد.

صاحب خانه برای میهمانان پلو می پزد و سیب و گلابی هایی را که در تابستان زیر خاک کرده تا تازه بماند با پرتقال و انار و هندوانه می آورد. انار و هندوانه حتماً باید باشد زیرا عقیده دارند که اگر در شب چله انار و هندوانه نباشد تا سال دیگر در ناخوشی و ناراحتی خواهند بود.

پس از خوردن شام و چای و میوه، بچه ها به پای کوبی و خواندن ترانه های کودکانه می پردازند، پیرمردها اشعار و حکایاتی را که از گذشته به یاد دارند می خوانند و می گویند و جوانان هم به سرگرمی های ویژه خود می پردازند.

برخی دیگر از مردم دماوند رسم دارند که عصر شب چله به گرمابه روند و پاک و پاکیزه باشند تا در زمستان به آنان سخت نگذرد. پس از خوردن شام، بچه ها چشم می کشند تا مادرشان سیب و انار و هندوانه را که میوه شب اول چله است بیاورد، اگر آورد که چه بهتر از این، اما اگر نیاورد، همه با هم یکصدا شعر می خوانند.

برخی از مردم دماوند برای شب چله اهمیت زیادی قائلند، لذا پیش از فرا رسیدن این شب، میوه های گونه گون فراهم می سازند. همین که شب چله فرا رسید، پس از خوردن شام که حتماً پلو می باشد، میوه ها را که در سینی های بزرگی چیده اند به میان می آورند و از هر میوه ای اندکی می خورند.

زیرا بر این باورند که اگر آدمی در این شب، فقط میوه های سرد و خشک بخورد در تمام مدت سال گرم نمی شوند و اگر میوه های گرم بخورد تنش همیشه گرمی و حرارت خواهد داشت، از این رو هم از میوه های سرد و سردی دار می خورند و هم از میوه های گرم و گرمی دار، از جمله: سیب، گلابی، هویج، گردو، هندوانه، برگه زردآلو، قیسی، هسته قیسی بو داده، اگر اینها همه نبود، هویج و هندوانه حتماً باید بخورد تا از گرما و بیماری در امان باشد.

خمین:

مردم خمین شب چله را بسیار گرامی می دارند و بر این باورند که شب چله باید در خانه خودشان باشند.

مردم این دیار بر این باورند که باید هفت گونه خوردنی سر سفره چله باشد: هندوانه، خربزه، انار، سیب، به، انگور. علاوه بر اینها، ترشی پیاز و ترشی سیر هم باید باشد. خوراکی ها را پدر خانواده پخش می کند، سپس قصه گفتن و چیستان پرسیدن و شعر خواندن تا نیمه های شب ادامه دارد


 

دکوراسیون میز شب یلدا

1. از گذشته های دور ایرانیان عادت داشتند که شب یلدا یا شب چله را دور کرسی جشن می گرفتند، ولی امروزه  می توان ناظر این مراسم به سبک مدرن و روی میزها بود. اگر دوست دارید که این مراسم مانند گذشته و با همان حال و هوا برگزار شود، بهتر است کرسی کوچکی را آماده کنید ( اگر فضا و یا وقت کافی برای به  پا کردن کرسی ندارید، می توانید روی میز کوچکی، سفره دلخواه‏تان را بچینید ) و پارچه  ترمه و یا هر نوع پارچه  گل دوزی شده به سبک و سیاق قدیم را روی آن بگسترانید. می توانید آجیل مشگل  گشا، ازگیل، خرمالو، انار دانه شده، هندوانه و خربزه و دیگر خوراکی های مختص این شب را در ظرف های سفالین رنگی، چینی های گل سرخی قدیمی و یا حتی ظرف های نقره ای قرار داده و روی میز مورد نظر بچینید.

2 . اگر در خانه تان شمعدان های لاله ای قدیمی دارید که در گذشته به اصطلاح به جارو لاله معروف بودند، حتما به دکور شب یلدا اضافه کنید، این شمع دان ها معمولا پایه ای بلند از جنس سنگ  مرمر دارند و همچنین به جاشمعی های بلورین به رنگ های صورتی، یاسی و یا ارغوانی مزین هستند. در کنار قرآن و کتاب های حافظ و شاهنامه که حتما بر سر میز دکور شده جایگاه خاصی دارند، بهتر است گل های یاس و نرگس را در چند گلدان و در اطراف کتاب ها قرار دهید.

3 . اگر می خواهید شب یلدا را به صورت مدرن و در فضایی هماهنگ با خانه تان برگزار کنید، از انواع ترمه ها و رومیزی های حریر و ابریشمی به سلیقه  خودتان استفاده کنید. رومیزی ها را در وسط میز ناهارخوری و یا میزهای کوچک تر بگسترانید و به آرامی با دست قسمت هایی از رومیزی را چروک دهید و برآمده کنید و وسایل مورد نیاز و تزیین شده را در ظرف های سیلور یا کریستال قرار دهید و در فاصله های برآمدگی های سفره بچینید.

می توانید مابین چروک های رومیزی، گل های تازه و یا گل های خشک معطر قراردهید. بهتر است دو سر میز را به شمعدان های سیلور چند شاخه مزین کنید، چرا که با این کار نور و روشنایی دو چندان را در این شب ایجاد خواهید کرددر ایران باستان برای دی ماه چهار جشن وجود داشت که شامل روزهای اول، هشتم، پانزدهم و بیست و سوم این ماه بود. اما امروزه ایرانیان تنها نخستین روز دی ماه، یعنی طولانی ترین شب اول زمستان را که آخرین شب پاییز، پایان قوس و آغاز جدی است- جشن می گیرند.


میوه های شب یلدا

در ایران باستان برای دی ماه چهار جشن وجود داشت که شامل روزهای اول، هشتم، پانزدهم و بیست و سوم این ماه بود. اما امروزه ایرانیان تنها نخستین روز دی ماه، یعنی طولانی ترین شب اول زمستان را که آخرین شب پاییز، پایان قوس و آغاز جدی است- جشن می گیرند.

پیشینیان بر این باور بودند که در این شب فرشته بدی ها (اهریمن) با فرشته خوبی ها (امشاسپندان) به جنگ می پردازد و در این نبرد طولانی فرشته خوبی ها اهریمن را شکست می دهد و صبح، پس از زاده شدن دوباره خورشید (پیروزی روشنایی بر تاریکی) آغاز می شود.

اما شب یلدا فقط دور هم نشینی و مرور خاطره ها نیست، علاوه بر آداب و رسوم فوق شامل رسوم تغذیه ای خاص خود نیز است.

انتخاب مواد غذایی خاصی از بین سایر مواد غذایی و تأکید برقرار دادن این مواد غذایی بر سر سفره شب یلدا نه تنها یک رسم، بلکه نکات تغذیه ای خاصی را دنبال می کند که در اینجا به این نکات می پردازیم:

هندوانه

 یکی از ارکان سفره شب یلدا، میوه هندوانه است که همیشه به شیوه های جذابی تزیین می شود، اما چرا هندوانه؟

هندوانه یادآور گرمای تابستان و حرارت است. باور بر این است، اگر مقداری هندوانه در شب یلدا بخورید در سراسر زمستان طولانی، سرما و بیماری بر شما غلبه نخواهد کرد و این باور، با خواص هندوانه که سرشار از ویتامین های A و B و C می باشد مطابقت دارد.

*ارزش تغذیه ای هندوانه: 90 درصد بافت هندوانه از آب تشکیل شده است، در نتیجه برای رفع عطش بسیار مفید است. به علت فراوانی آب در این محصول، برای جلوگیری و دفع سنگ کلیه، خوردن آن بسیار توصیه شده است. هندوانه منبع غنی از بتاکاروتن و لیکوپن است که این مواد از آنتی اکسیدان های طبیعی هستند و همانطور که اثبات شده است آنتی اکسیدانها ترکیباتی هستند که از بروز سرطان ها در انسان جلوگیری می کنند، پس این باور که با خوردن هندوانه بیماری کمتر به سراغ ما می آید در وجود این آنتی اکسیدانها نهفته است.

هندوانه از بروز آسیب های پوستی در اثر نور جلوگیری می کند. موجب دفع بیشتر و سریع مواد زاید از بدن می شود و به شادابی و طراوت پوست می انجامد. درصد کمی قند دارد و میزان کالری آن بسیار پایین است، اما نکته مهم در این جاست که همیشه هندوانه را به عنوان میان وعده مصرف کنید، نه به همراه غذا زیرا در هضم و جذب اختلال ایجاد می کند.

انار

 این میوه در سفره شب یلدا نماد شادی و زایش است. انار میوه ای است که از قدیم از آن به عنوان میوه ای خون ساز یاد می شد. به افرادی که رنگی مهتابی و از نظر جثه رنجور بودند، توصیه می شد که آب انار بنوشند.

امروزه اثبات شده انار سرشار از ویتامین ث است که سبب تقویت سیستم ایمنی بدن و تصفیه کننده خون و سرشار از آهن است، در نتیجه موجب افزایش انرژی و خون سازی در بدن فرد می شود و تصفیه خون مانند زندگی یا زایش دوباره انسان است، به همین علت انار را نماد زایش و شادی می دانند.

آجیل

 آجیل شب یلدا شامل پسته، بادام، گردو، فندق و در بعضی مناطق کشور از میوه های خشک نیز به عنوان آجیل شب یلدا استفاده می شود. آجیل به عنوان سالم ترین تنقلات شناخته شده و دارای فیبر بالاست که در درمان یبوست، چاقی، انواع سرطان ها از جمله سرطان معده و روده بسیار مؤثر است.

آجیل دارای انواع ویتامین های گروه E و B، روی، کلسیم، فسفر و پتاسیم، منیزیم، ویتامین A و پروتئین است که وجود این مواد در بدن موجب افزایش تراکم استخوان و جلوگیری از ریزش مو و چین و چروک پوست، درمان افسردگی، افزایش قدرت بینایی و رفع خستگی و گرفتگی عضلات می شود.

اما باید توجه کرد با اینکه چربی موجود در آجیل از نوع مضر نیست، اما دارای کالری بالایی است و برای جلوگیری از افزایش وزن در خوردن آن باید اعتدال رعایت شود.

در آخر، بیان این نکته نیز بسیار مهم است که دور هم بودن در شب یلدا و انجام صله رحم، موجب افزایش صمیمیت و محبت در نزد اعضای خانواده، رفع کدورتها و در نتیجه ایجاد یک حس و حال مثبت در مغز و روح انسان می شود، پس شب یلدا تنها طولانی ترین شب سال نخواهد بود بلکه می توان از آن به عنوان یک شب با خواص روحی و تغذیه ای فراوان نام ببریم.


سفره رنگارنگ تلویزیون برای شب یلدا

شبکه های صدا و سیما در شب یلدا که امسال با میلاد امام موسی کاظم(ع) مصادف شده است، همراه با مخاطبان، این رسم باستانی را پاس می دارند.

این برنامه ها با هدف تکریم سنت های ایرانی و تأکید بر نهاد خانواده روی آنتن می روند.

تلویزیون برای شب یلدا ویژه برنامه های «خانواده عزیز»، «رادیو هفت» و فیلم های سینمایی «عصر یخبندان3»، «اسکیموها» ، «جوجه اردک زشت»، «پشت نیمه شب» و «صبح تنهایی» را تدارک دیده است.

شبکه های رادیویی هم برنامه های «تولد خورشید»، «شب عاشقان بیدل»، «راه شب» و«آن دم که شب شود» را روی آنتن می برند.

برنامه خانواده عزیز در دو نوبت از ساعت 21 تا 22 و 30 دقیقه و 23 و 30 دقیقه تا دو بامداد از شبکه دو پخش می شود. در این برنامه همه مجریان شبکه دو حضور دارند. حافظ ، مثنوی  و شاهنامه خوانی و گزارش هایی درباره رسوم اقوام ایرانی از قسمت های این برنامه است. شبکه پویا هم در شب یلدا دو ساعت بیشتر از شب های دیگر برنامه پخش خواهد کرد.

آنتن شبکه پویا که هر روز ساعت 22 خاموش می شود، در شب یلدا ساعت 24 برنامه های خود را تمام می کند.

فیلم های سینمایی «عصر یخبندان3»، «اسکیموها»  و «جوجه اردک زشت» در فاصله ساعت 22 تا 24 پخش می شود. دو تله فیلم از محصولات سیمافیلم در شب یلدا از شبکه های یک و سه پخش می شود. «پشت نیمه شب» ساخته سعید اسدی در این شب از شبکه سه و «صبح تنهایی» به کارگردانی حسین تبریزی از شبکه یک به نمایش درمی آید.

در فیلم «پشت نیمه شب» اکبر سنگی، یکتا ناصر، رحیم نوروزی، بهناز جعفری، مرتضی ضرابی، احمد برسوزیان، سعیده عرب، بیوک میرزایی، قاسم زارع، فرحناز منافی ظاهر و… بازی کرده اند.

در فیلم «صبح تنهایی» به تهیه کنندگی سعید سالارزهی، نیلوفر شهیدی، نسیم خسروانی، تیرداد کیایی، خسرو فرخ زادی، سعیده عرب و سعید تهرانی ایفای نقش کرده اند.

برنامه«رادیو هفت» از شبکه آموزش به مدت سه ساعت از ساعت 22 تا یک بامداد پخش می شود. در این برنامه مجریان این برنامه همراه خانواده هایشان در استودیو حضور خواهند داشت. پخش برنامه«شب نشینی» از شبکه تهران به طور زنده ساعت 21 آغاز می شود. این برنامه با اجرای عبدالرضا امیراحمدی و حسین رفیعی مجری ها و علیرضا افتخاری و بهنام صفوی خوانندگان مهمان برنامه هستند.تهیه کننده این برنامه جاپلقی است.

رادیو ایران ویژه برنامه «راه شب» را به مناسبت میلاد امام موسی کاظم(ع) و شب یلدا به صورت ویژه از 30 دقیقه بامداد تا سه بامداد پخش می کند. این برنامه با اجرای فاطمه نیرومند و عباس محبی موضوعات خانواده ایرانی، آموزه های دینی در مناسبت های مختلف، صله رحم، دورهم نشینی های فامیلی مطرح می شود.

مریم نشیبا هم در برنامه «شب بخیر کوچولو» یک داستان مناسب با شب یلدا برای بچه ها تعریف می کند.

برنامه «سلام کوچولو» نیز روز چهارشنبه به صورت ویژه به مناسبت شب یلدا می پردازد. برنامه «خانه ای در آسمان» هم از ساعت 9 تا 10 و 30 دقیقه صبح روز پنجشنبه هم به موضوع شب یلدا می پردازد.

برنامه «آن دم که شب شود»از رلدیو نمایش در شب یلدا به صورت ویژه و زنده از ساعت 22 و 30 دقیقه به مدت یک ساعت پخش خواهد شد. این برنامه در شب یلدا به آداب و رسوم تهران و ایران قدیم می پردازد. مریم روزبهانه سردبیر برنامه درباره آن گفته است: در کتاب های قدیم درباره نذر نار یا همان نذر انار به مناسبت شب یلدا اشاره شده است. ما در این برنامه به این سنت می پردازیم و درباره این که این میوه نماد باروری و تکثیر است، توضیحاتی به شنوندگان می دهیم.

برنامه «تولد خورشید»از رادیو جوان از ساعت 19 تا 23 و 30 دقیقه روز پنجشنبه پخش می شود. محور اصلی این برنامه صله رحم است. در این برنامه گزارش هایی از شهرستان ها و آداب و رسوم مردم پخش می شود.

برنامه «شب عاشقان بیدل» روز پنجشنبه از ساعت 21 و 30 دقیقه تا 23 ادبیات فولکلور را بررسی می کند. بررسی جشن های مطرح ایرانیان در شب یلدا و ارائه گزیده اشعاری را که شاعران از زمان رودکی تاکنون درباره شب یلدا سروده اند از قسمت های این برنامه است

منابع: همشهری آنلاین، خبرگزاری فارس، گروه مجلات همشهری


مطالب پیشنهادی

خانم ها، در زندگی زناشویی تان حسود باشید!!

9 غذا با ذرت که مطمئنا شما نخورده اید! (1) +تصاویر

هدبندها و تل های زیبا برای دخترهای مامانی

نکته هایی مهم در انتخاب پرده پذیرایی برای نوروز

پربازدید های سبک زندگی و خانه داری

نظرات شما